Współczesna stomatologia coraz częściej koncentruje się na zachowaniu naturalnego uzębienia, nawet wtedy, gdy z pozoru wydaje się, że jedynym rozwiązaniem pozostaje usunięcie zęba. Dzięki nowoczesnym metodom leczenia wiele przypadków, które jeszcze kilkanaście lat temu kończyły się ekstrakcją, dziś można skutecznie leczyć w sposób bardziej zachowawczy. Jednym z takich zabiegów jest hemisekcja zęba, która pozwala uratować część zęba i przywrócić jego funkcję w jamie ustnej. Dla wielu pacjentów sama nazwa brzmi tajemniczo, dlatego warto dokładnie wyjaśnić, na czym polega ten zabieg, kiedy jest wykonywany oraz jakie przynosi korzyści.
Hemisekcja zęba – co to jest?
Hemisekcja jest zabiegiem chirurgicznym wykonywanym jako element kompleksowego leczenia endodontycznego, periodontologicznego i protetycznego. Wykonywany jest przede wszystkim w przypadku zębów wielokorzeniowych, najczęściej dolnych trzonowców. Polega na usunięciu jednego korzenia wraz z odpowiadającą mu częścią korony zęba, przy jednoczesnym pozostawieniu zdrowej części, która nadal może pełnić swoją funkcję po odpowiedniej odbudowie. Dzięki temu nie zawsze konieczne jest usuwanie całego zęba, co z punktu widzenia zdrowia jamy ustnej stanowi istotną zaletę.
Celem takiego leczenia jest zachowanie możliwie największej ilości własnych tkanek. Naturalny ząb, nawet częściowo zachowany, często zapewnia lepsze warunki funkcjonowania niż jego całkowite usunięcie.
Hemisekcja korzenia zęba – na czym polega?
Hemisekcja korzenia zęba rozpoczyna się od szczegółowego zaplanowania całego leczenia. Lekarz ocenia, czy jeden z korzeni jest zdrowy i może stanowić stabilne podparcie dla przyszłej odbudowy protetycznej. Jeżeli warunki są odpowiednie, podczas zabiegu usuwana jest wyłącznie ta część zęba, która została nieodwracalnie uszkodzona przez próchnicę, pęknięcie lub chorobę przyzębia.
Po zakończeniu procedury pozostawiona część zęba wymaga odpowiedniego zabezpieczenia i bardzo często odbudowy za pomocą korony protetycznej. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie prawidłowej funkcji żucia oraz estetyki. Hemisekcja korzenia zęba pozwala uniknąć bardziej rozległych zabiegów i zachować własny ząb na wiele kolejnych lat, pod warunkiem że pacjent przestrzega zaleceń dotyczących higieny oraz regularnie zgłasza się na wizyty kontrolne.
Hemisekcja zęba – kiedy należy wykonać?
Decyzja o wykonaniu zabiegu nigdy nie jest przypadkowa. Lekarz bierze pod uwagę wiele czynników, takich jak stopień uszkodzenia zęba, stan kości, możliwość leczenia kanałowego oraz rokowania dotyczące zachowania pozostałej części zęba.
Najczęściej zabieg wykonuje się wtedy, gdy jeden z korzeni został nieodwracalnie uszkodzony, natomiast drugi pozostaje zdrowy i może nadal prawidłowo funkcjonować. Takie sytuacje zdarzają się między innymi przy głębokiej próchnicy obejmującej tylko część zęba, pionowym złamaniu jednego korzenia czy zaawansowanych zmianach zapalnych dotyczących wyłącznie jednej części zęba. W każdym przypadku leczenie jest planowane indywidualnie, ponieważ priorytetem pozostaje zachowanie naturalnego uzębienia, jeśli tylko istnieją ku temu odpowiednie warunki.
Hemisekcja zęba – wskazania
Istnieje kilka sytuacji klinicznych, w których zabieg może okazać się najlepszym rozwiązaniem. Do najczęstszych wskazań zaliczamy:
- rozległą próchnicę obejmującą tylko jeden korzeń,
- pionowe pęknięcie jednego korzenia (jeżeli szczelina nie przechodzi przez drugi korzeń i komorę zęba)
- niepowodzenie wcześniejszego leczenia kanałowego dotyczącego wyłącznie części zęba,
- zaawansowane zmiany w obrębie przyzębia jednego korzenia,
- resorpcję jednego z korzeni,
- zaawansowane zajęcie furkacji obejmujące jeden korzeń,
- konieczność zachowania zęba jako filaru przyszłej odbudowy protetycznej.
Warto pamiętać, że nawet przy występowaniu jednego z powyższych wskazań nie każdy ząb kwalifikuje się do zabiegu. Kluczowe znaczenie ma stan pozostałego korzenia, ilość zachowanej kości oraz możliwość wykonania trwałej odbudowy protetycznej.
Hemisekcja zęba – przeciwwskazania
Choć zabieg pozwala uratować wiele zębów, nie zawsze jest możliwy do przeprowadzenia. Przeciwwskazaniem może być przede wszystkim rozległe uszkodzenie obejmujące wszystkie korzenie, znaczny zanik kości uniemożliwiający stabilne utrzymanie pozostałej części zęba czy zaawansowane pęknięcia przebiegające przez całą koronę i korzenie.
Lekarz może również zrezygnować z takiego leczenia, jeśli pozostawiona część zęba nie będzie nadawała się do późniejszej odbudowy lub rokowania dotyczące jej trwałości okażą się niekorzystne. W takich przypadkach bezpieczniejszym rozwiązaniem może być usunięcie zęba i zaplanowanie odbudowy z wykorzystaniem implantu lub mostu protetycznego.
Hemisekcja – cena
Koszt zabiegu zależy od wielu czynników i trudno wskazać jedną uniwersalną kwotę. Na ostateczną cenę wpływa przede wszystkim stopień skomplikowania przypadku, konieczność wykonania wcześniejszego leczenia kanałowego, zakres zabiegu chirurgicznego oraz późniejsza odbudowa protetyczna.
Warto pamiętać, że sam zabieg często stanowi jedynie jeden z etapów całego procesu leczenia. Po jego wykonaniu konieczne może być przygotowanie zęba pod koronę protetyczną lub inną odbudowę, która zapewni odpowiednią trwałość i funkcjonalność. Z tego względu pełny koszt terapii ustalany jest indywidualnie podczas konsultacji stomatologicznej, po wykonaniu niezbędnych badań diagnostycznych.
Choć dla wielu osób cena leczenia odgrywa istotną rolę, warto spojrzeć na nią w szerszej perspektywie. Zachowanie własnego zęba często pozwala uniknąć bardziej rozległych i kosztownych procedur w przyszłości, a także pomaga utrzymać prawidłową funkcję zgryzu oraz zdrowie pozostałych zębów.
